|
AİLEVİ VAZİFELER
Aile hayatı, bir toplumun başlangıcıdır. Müslümanlıkta aile teşkilâtı pek
önemlidir. Aile fertleri, başlıca karı ile kocadan ve bunların çocuklarından
ibarettir. Bunların karşılıklı vazifeleri ise, şunlardır:
1- Kocanın başlıca vazifeleri: Hanımı ile
güzel geçinmek, onu himaye etmek, onun nafakasını temin ederek, kendisine
sadakatten ayrılmamaktır. Bir hadis-i şerifte:
“Sizin hayırlılarınız, kadınları hakkında hayırlı olanlarınızdır.” buyrulmuştur.
Diğer bir hadis-i şerifte de:
“Kadınlara ancak kerim olanlar ikram, kötü olanlar da ihanet eder.”
buyrulmuştur.
2- Kadının başlıca vazifeleri: Kocasının
meşru emirlerini tutmak, onun namusunu, haysiyyetini koruyup haline kanaat etmek
israftan kaçınmak, ev hanımı olacak bir vaziyette bulunmaktır. Mesut bir halde
yaşamanın birinci yolu budur.
3- Çocukların babalarına, analarına karşı
başlıca vazifeleri: Onlara hürmet ve itaat etmektir, kendilerinin hayatlarına
vesile olan, kendilerini senelerce bir muhabbet ve şefkatle kucaklarında
beslemiş bulunan babalarına, analarına karşı “of” demeleri bile caiz değildir.
Babasına, anasına bakmayan, onların meşru emirlerini dinlemeyen, onların
îhtiyaçlı zamanlarında yardımlarına koşmayan bir çocuk hayırlı evlât olmak
şerefinden mahrum kalır, toplumun fertleri arasında kıymetli bir uzuv sayılamaz,
Hak Teâlâ’nın azabına müstehak olur.
Babalar hürmet, analar da yardım etmek bakımından önceliklidir. Bununla beraber
ananın hakkı, babaya göre iki kattır. Bir hadis-i şerifte:
“Cennet anaların ayakları altındadır” buyrulmuştur.
Hayırlı çocuklar, yalnız babalarına değil, belki onlardan sonra onların
dostlarına, kabirlerine de hürmette kusur etmezler. Çünkü bu hürmet de babaya,
anaya hürmet kısmındandır.
4- Babaların ve anaların çocuklarına
karşı başlıca vazifeleri: Dünyaya gelmelerine sebep oldukları bu yavrularını
güçleri yettiği ölçüde beslemek, terbiye etmek, okutup bir kazanç yoluna sevk
etmektir.
Baba ile ana, çocuklarına karşı eşit derecede davranmalı, çocukları bakıp
okşamak hususunda eşit tutmalıdır ki, aralarında bir gücenme, bir rekabet
duygusu meydana gelmesin.
Ana ile baba, çocuklarına merhamet ile muamele yapmalı, kendilerini isyana sevk
etmeyecek tarzda terbiyeye çalışmalı ve kendilerine karşı güzel bir fazilet
örneği halinde bulunmalıdırlar. Dokuz yaşına giren çocuklarını kendi
yataklarından ayırmalı, on üç yaşına girdikleri halde namaz kılmayan çocuklarını
hafifçe dövmeli, on altı yaşına giren çocuklarını da mahzur yok ise,
evlendirmeye çalışmalıdır. Salih çocuklar, Hakk’ın birer kıymetli ihsanı
demektir.
5- Kardeşlerin başlıca vazifeleri:
Birbirini sevmek, birbirine yardım edip hürmet ve şefkatte bulunmaktır.
Kardeşlerin aralarında pek kuvvetli bir bağlılık vardır. Bunu daima korumalıdır.
Hele büyük kardeşler, baba ve ana yerindedirler. Bunlara karşı büyük bir saygı
göstermelidir.
Maddî bir menfaat yüzünden birbirine düşman kesilen kardeşler, iyi ruhlu
kimseler sayılmaya layık olamazlar. Birbirine tutkun olan kardeşler, hayatta
daima muvaffak olurlar.
Şunu da ilâve edelim ki hizmetçiler de aile efradından sayılırlar. Bunlara karşı
da lütuf ile gönül alıcı muamelede bulunmalıdır, kendilerine güçleri yetmeyecek
işleri yüklememelidir.
Hizmetçiler de insanlık bakımından efendilerine müsavidirler. Bunların da mümkün
mertebe terbiyelerine, güzelce yaşamalarına bakmalıdır, kusurlarını affederek
kendilerini güzel bir tarzda ıslaha çalışmalıdır.
|
