Cinsel İlişkide Ağrı
Cinsel ilişki esnasında ağrı duyulması nispeten sık yaşanan
bir durumdur. Özellikle cinsel yaşamın başlangıcının ilk aylarında
kadınların çoğu az veya çok bu ağrıyı duyar. Özellikle kadının yeterince
hazır olmadığı bir zamanda ilişkide bulunulması ağrının oldukça
rahatsızlık verici boyutlara ulaşmasını sağlayabilir.
Yukarıda anlatılan durum cinsel ilişkide ağrının en sık
görülen nedenidir. Bunun yanında yeni başlayan bir ağrı veya ilk cinsel
deneyimin üzerinden uzun bir süre geçmiş olmasına rağmen ilişki esnasında
ağrı duyulması tıbbi değerlendirme gerektiren bir durumdur.
Tıpta ilk cinsel deneyimden beri var olan ağrı "birincil
disparoni", sonradan ortaya çıkmış ağrı "ikincil disparoni" olarak
adlandırılır. Bu ayrım muhtemel nedenlerin ortaya konması açısından
önemlidir.
"Yüzeyel disparoni" vajina girişinde, "derin disparoni" ise
penisin girmesiyle birlikte vajinanın derinlerinde ortaya çıkan ağrıdır ve
bu ayrım tanının konması açısından son derece önemlidir. "Derin disparoni"
durumunda ağrı alt karın bölgesinde yaygın olarak hissedilir.
Kadınların yaklaşık %15'i hayatlarının bir döneminde böyle
bir ağrıyla karşı karşıya kalırlar. Ancak %1-2'sinde ise ağrı tedavi
gerektirecek kadar şiddetlidir. Bazı kadınlar bu ağrıyı daha çok genital
bölgede basınç, yırtılma veya yanma hissi olarak tarif ederler.
Neden olur?
Disparoni nedenleri incelenirken aşağıdan yukarı doğru
(vajina girişinden iç genital organlara doğru) bir ayrım yapmak konunun daha
iyi anlaşılmasına katkıda bulunacaktır.
Vajina girişine bağlı nedenler:
-Kızlık zarıyla
ilgili sorunlar: Kızlık zarının yapısal olarak sert olması bu durumun en
tipik örneğidir.
-Menopoza bağlı
dokularda gerileme ("atrofi") ve kuruluk: Menopoz döneminde genital dokular
esnekliklerini yitirdiklerinden ve vajinada kuruluk olduğundan cinsel ilişki
tahriş ve ağrıya neden olabilir.
-Yeterince hazır
olunmadan ilişkide bulunma ve buna bağlı tahriş
-Doğum kesisi ("epizyotomi")
nedbeleri: özellikle zor doğumlardan sonra vajina girişine ve vajina içine
fazla sayıda dikiş atılması gerektiğinde veya doğum kesisi iyileşmesi
esnasında enfeksiyon meydana geldiğinde dikiş yerleri sıklıkla nedbe
bırakarak iyileşir ve bu nedbeler ilişkide ağrı duyulmasına neden olur.
-Enfeksiyonlar: Aktif Herpes
Simpleks enfeksiyonları (genital uçuk) hem cinsel ilişkide hem de diğer
zamanlarda ağrı nedeni olabilir.
Vajinaya bağlı nedenler:
-Enfeksiyonlar:
ileri derecede bir vajina enfeksiyonu (vajinit) ilişki esnasında ağrı
duyulmasına neden olabilir
-Kitle ve tümörler:
vajinada kitle çok nadir görülür. Büyük kitleler ağrı ve beraberinde
kanamaya neden olabilirler.
-Yeterince hazır
olunmadan ilişkide bulunma ve buna bağlı tahriş
-Rektosel (vajina arka
duvarı sarkması), rahim sarkması ve sistosel (vajina ön duvarı sarkması):
gerilmeye bağlı ağrı nedeni olabilirler.
-Yabancı cisimlere
karşı gelişen allerjik cevap: prezervatiflerin yapısında bulunan lateks
maddesi bazı kadınlarda ciddi allerjik reaksiyonlara neden olabilmektedir.
Bu tür durumlarda vajina girişi ve vajina dokusu ödemli ve dokunulmaya
hassas olduğundan ilişki esnasında ağrı duyulmasına neden olabilir.
-Doğumsal vajina
kusurları: vajinanın doğuştan dar olması veya ileri derecede kısa olması
ilişki esnasında ağrı duyulmasına neden teşkil edebilmektedir.
-Pelvik yapılara ait
nedenler (iç genital organlara bağlı nedenler):
-Pelvik
iltihabi durumlar: pelvik enfeksiyonlar hem akut dönemde hem de iyileştikten
sonraki dönemde ilişkide ağrı nedeni olabilirler.
-Endometriyozis:
endometriozis genital bölgedeki organlarda yapışıklıklara neden olan bir
durumdur. Bu yapışıklıklar ilişki esnasında gerilmeye ve ağrıya neden
olabilirler.
-Rahimin habis veya selim
tümörleri
-Pelvis içindeki organlarda
geçirilmiş enfeksiyonlara, ameliyatlara veya endometriyozise bağlı gelişen
yapışıklıklar
-Geçirilmiş pelvis
kırıkları
Sindirim sistemi ve idrar yolu hastalıkları: nadiren
ağrı nedeni olurlar
-İltihabi bağırsak
hastalıkları (Crohn hastalığı-Divertikülit)
-Hemoroid (basur),
fistül ve fissür gibi anüs ve rektum bölgesi hastalıkları: dışkılama
esnasında ve sonrasında ağrıya neden olabilecekleri gibi yakın komşuluk
nedeniyle disparoni nedeni de olabilirler.
-Uretra veya idrar
torbasına ait sorunlar
Psikolojik sorunlar:
İlk ilişkinin ağrılı
olmuş olması kadının cinsel ilişkiden korkmasına ve ilişki esnasında ağrı
hissetmesine neden olabilmektedir.
Disparoni
vajinismus ile karışabileceğinden yapılan değerlendirmeyle ayırıcı tanının
yapılmış olması son derece önemlidir.
Dr. Kağan Kocatepe
Jinekoloji.net
|
