Nasih ve Mansuh

yorum yok
0 views okuma
2 Eylül, 2012

Nasih ve Mansuh konusuna ilk kez değinen kişi İmam-ı Şafii olmuştur. İmam-ı Şafi er-Risale adlı kitabında bu konuya değinmiştir. Suyudi, İtkan adlı kitabında Kur’an’da 20 yerde nesh olduğunu belirtmiştir. Zaman ve şartların değişmesi nedeniyle nasih gerçekleşmiştir. Fakat icma ve kıyas nesh edemez. Nesh ancak kitap ve sünnette olur.

Neshin Tanımı:

Sözlük Anlamı: Neshin sözlükte iki anlamı bulunmaktadır.

1- İptal ve yok etme

2- Nakil veya bir durumdan başka bir duruma dönüştürme

İstılahi Manası: Ulemanın cumhurunun yaptığı tarife göre; Sabit ve eski hükmün, daha sonraki bir hükümle değiştirilmesidir. Bu tariften şu sonuçlar çıkmaktadır.

1- Nesh ancak vahiyle olur. Allah’ın  dışında hiçbir kimsenin sözü nesh etmez. Ancak bazen Resulullah’ın (SAV) fiili nesh olabilir. O da Allah’ın yine istemesiyledir. Yoksa Resulullah  (SAV) kendi nefsinden nesh edemez.

2- Mensuh ise eski hükümdür. Yani hükmü kaldırılmış olandır. O da emir ve nehyi kapsar. Nas yoluyla sabittir.

3- Nasih ve mesuh arasında belli zamanın geçmesi gerekmektedir.

Neshin Erkanları

1- Edatun Nesh: Sabit olan hükmü kaldıran sözdür.

2- Nasih: Allah’tır.

3- Mensuh: Kaldırılan hükümdür

4- Mensuhu Anhu: Mükelleften istenen şer’i hükümlerdir.

Neshin Hikmetleri

Nesh, insanların maslahatları için yapılmıştır. Ayrıca, insanları terbiye etmek, onları belli hedeflere hazırlamak ve kabiliyetlerini geliştirmek için olmuştur. İnsanların özel ve genel maslahatlarını göz önünde bulundurur. Bazen insanların maslahatı belli bir şey üzerine gerekli olduğu halde, zamanla o maslahat değişir ve aksi bir maslahat gerekebilir. Çünkü maslahatlar zamanla beraber değişebilirler. Örneğin hastanın ilaç kullanması gibi. Hastalık halinde hastanın ilaç kullanması onun maslahatı için gerekli iken, hastalık  sonrasında ise zararlıdır. Ayette bu konuda “Ayetlerden bazılarını nesh eder veya unutturursak, ondan daha hayırlısını veya onun gibisin getiririz. Bilmiyor musunuz ki Allah her şeye kadirdir.” Bakara…

Çünkü İslam son din ve Resulullah ise son peygamberdir. O dönemdeki insanlar putlara tapmakta ve şirke girmişlerdir. Bu kirliliklerden kurtulabilmeleri ancak tedricen mümkün olabilmektedir.

Özetlersek neshin iki faydası bulunmaktadır.

1- Mükellefin maslahatını gözetmek. Bu maslahatlar ise zamanla birlikte değişebilirler.

2- Mükellefin emir ve nehilerle imtihan edilmesi

Nesh’e Bazı Örnekler

Nesh sadece Kuranda değil, aynı zamanda hadislerde de bulunmuştur. Nesh’e bazı örnekleri aşağıda belirtiyoruz.

1- Mut’e nikahının şer’i evlilik ile nesh edilmesi

2- İbn-i Mace’nin İbn-i Mes’ud’dan rivayet etmiş olduğu sahih bir hadistir. Peygamberimizin önce kabir ziyaretini yasaklaması, daha sonra ise bu ziyaretleri serbest bırakması.

3- Önceleri Allah anne – baba ve akrabalara vasiyet etmeyi cahiliyedeki kadınları mirastan mahrum etme adetine bir cevap olarak vacip kılmış ve sonra nesh edilmiştir. Daha sonra ayet nazil olmuş ve mirasta adil bir şekilde paylaşımı sağlamıştır.

4- İçkinin haram edilmesi çeşitli aşamalarda olmuştur. Önce hoş karşılanmamıştır. (Nahıl/27) Sonra zararın faydasından çok olduğu belirtilmiştir. (Bakara/219) Daha sonra namaza içkiliyken yaklaşılmaması (nisa/43)ve son olarak da kesin bir emirle haram kılınmasıyla (maide/90) ilgili ayetler nazil olmuştur.

5- Faizin de haram kılımsı da tedrici (aşamalı) olmuştur.

6- Namaz önceleri iki rekat olup iki rekat öğlen ve iki rekat da yatsı namazında kılınmaktaydı. Sonra beşvakit namaz belli vakitler içerisinde kılınmak şartıyla farz oldu.

7- Peygamber önceleri kurban etinin saklanmasını yasaklamıştı. Daha sonra bunu serbest bıraktı.

Neshin Hükmü

Nesh;  Müslüman ulemaların ittifakıyla aklen ve şer’en caizdir. Bazı aşırı şii grupları ise neshin aklen mümkün olmadığını söylemişlerdir.

Nesh bizden önceki millet ve dinlerde de oldu. Yahudiler nesh konusunda üç fırkaya ayrılmışlardır. Bunlar;

1- Şeymuniye: Şeymun b. Yakub’a nisbet edilmektedir. Bunlar, neshi aklen ve şer’an mümkün kabul etmemektedirler.

2- Enaniye: Enan b. Davud’a nisbet edilmektedir. Bunlar da neshi aklen kabul etmekte, şer’an kabul etmemektedirler.

3- İseviye: Ebi İsa b. İshak b. Yakub el-İsfehani’ye nisbet edilmektedirler. Çünkü Musa (a) şeriatı kendisinden önceki şeriatları nesh etmiştir. Musa (as) şeriatının kıyamete kadar baki kalacağını haber vermiştir. Muhammed (sav) İsrail oğullarına değil Araplar’a gönderilmiştir. Muhammed (sav)’nin şeriatı Musa (as) şeriatını nesh etmemiştir.

Neshi Kabul Edenlerin             Delilleri

1-Peygamberimizin getirdiği din, kendisinden önceki tüm şeriatları nesh etmiştir. Ayrıca, Kur’an neshin İslam’da olduğuna şahitlik etmektedir.

2-Allah’ın Adem’e erkek evlatlarının ayrı batından olan kız evlatlarıyla evlendirmesini emretmişti. Bu daha sonra nesh edildi.

3-Önceleri kocası ölen bir kadın dört ay beklerken daha sonra bu değşitirilerek dörtay on güne indirildi.

4-Kıblenin Kudus’ten Kabe’ye çevrilmesi

Neshi Kabul Etmeyenlerin        Delilleri

1- Eğer nesh caiz ise bir fiil önce nehy ediliyor sonra ise emr ediliyor veya aksi durum olabilir. Bu durumda aynı fiil ham iyi hem de kötü oluyor. Bu durumda nesh diye bir şey olamaz. Çünkü iki zıt olan şey bir arada bulunamaz.

Bu görüşe verilen reddiye ise: Bezen bir şey kendisinde oluşan maslahat nedeniyle emr edilebilir. Daha sonra o maslahatın ortadan kalkmasıyla birlikte aynı fiil bu sefer nehy edilebilir.  Bu durumda iki zıt bir araya gelmiştir denilemez. Çünkü aralarında zaman farklılığı vardır. Yani iki zıt aynı vakitte bir araya gelmemiş, muhtelif vakitlerde gelmiştir.

2- Nesh; Allah üzerinde iki imkansızdan birisini taşımaktadır. Dolayısıyla içinde imkansızlık olan bir şeyi delil göstermekte imkansızdır. Bu nedenle, eğer nesh maslahatsız olarak ortaya çıkmışsa bu Allah için boş ve anlamsız bir şeydir. Allah’ın ise boş ve anlamsız şeyler emretmesi imkansız olduğundan nesh de imkanszdır. Veya, eğer birincisi bir maslahat nedeniyle gerçekleşmişse ve daha sonra o maslahat kalktığında, bu nesh edilmişse sanki Allah bu ikinci durumu bilmiyormuş gibi bir durum ortaya çıkmaktadır. (Bidae) Bidae ise (Yani Allah’ın daha sonraki maslahatları bilememesi ) Allah için imkansızdır. Çünk bu Allah için cehalet isnat etmek olur.

Buna verilen cevap ise;

Allah, boş ve anlamsız olan işleri yapmaz. Allah ise dilediğini yapar ve dilediği gibi hüküm ve ceza verebilir. Bu konuda kendisinden bir şey sorulmaz. Çünkü Allah; ezeli ilmiyle bilmektedir ki bu maslahat belli bir  vakit içerisinde gerçekleşecek ve daha sonra başka bir maslahat gelecektir. Çünkü Allah her şeyi bilir.

 islami sohbet kanalları,islami sohbet odalari,nur islami sohbet,ideal sohbet,mynet sohbet,duabahcesi,islami evlilik,islami sohbet net


Bir önceki yazımda « makalem var.

Site web editörü olan admin makale yazarlığı yapar. Site web editörü olan admin .

Benzer Yazılar

Merhaba Değerli islami sohbet siteleri İle En Güzel Arkadaşlıklara Merhaba ...

Dostluk Ve Saygı Sevgi İle Geliyoruz Kardeşliğe Önem Verenlerin Sitesi Haline ...

Sanma Mutlu Olursun Hayata Yersiz Zamansız Mutluluklar İnsana Tarafsız Duygular ...

Yorumlar



Bu yazı yorumlara kapatılmıştır.